Trẻ tăng cân: Khi nào bình thường, khi nào bất thường?

Bổ sung dinh dưỡng như thế nào để con tăng cân luôn là vấn đề luôn được các bậc phụ huynh quan tâm. Tuy nhiên, trẻ tăng cân khi nào là bình thường, khi nào là bất thường cũng là một yếu tố quan trọng mà các bậc phụ huynh cần lưu ý.

Dưới đây là những chia sẻ của bác sĩ Th.s BS nhi khoa Vũ Thị Thúy Lan (Nguyên Trưởng khoa Nhi – Bệnh viện Xanh Pôn) hiện đang phụ trách phòng khám Cây thông xanh (thuộc Trung tâm hỗ trợ và Phát triển cộng đồng) về vấn đề này.

Trẻ tăng cân Khi nào bình thường, khi nào bất thường (3)

Xin bác sĩ cho biết trẻ tăng cân như thế nào là hợp lý theo từng giai đoạn?

– Tăng cân hợp lý của trẻ thì thông thường là từ giai đoạn từ 0 đến 6 tháng mỗi tháng trẻ sẽ tăng lên là 600gr, từ 7 – 12 tháng thì mỗi tháng trẻ sẽ tăng là 500gr. Như vậy nếu như lúc trẻ sinh ra được 3kg cộng với 6,6kg nữa thì thông thường 1 tuổi là 9,6 kg là bình thường. Còn về sau cứ lớn thì cộng thêm 2(N -1).
Trong đó: N là số tuổi của trẻ.

Khi cân nặng của trẻ mà vượt quá mức tiêu chuẩn ở trên thì liệu có quan ngại về sức khỏe của trẻ không?

– Nếu mà vượt quá thì thông thường cho phép ở mức cộng, trừ 2SD, có nghĩa là 9.5 kg vẫn có thể cộng thêm 2SD (2kg) nữa ở mức trung bình, nếu trên nữa thì mới sợ béo phì hoặc dưới nữa thì bị suy dinh dưỡng (theo bảng tiêu chuẩn phát triển chiều cao cân nặng cho trẻ của Tổ chức Y tế thế giới (WHO)).

– Xin bác sĩ cho biết phụ huynh có thể nhận biết tình trạng tăng cân tốt và bình thường ở trẻ bằng cách nào?

– Có rất nhiều cách để nhận biết, thứ nhất có thể nhận biết theo công thức như đã nói ở trên. Thứ hai, là áp dụng theo biểu đồ phát triển của viện Dinh dưỡng, tại tháp dinh dưỡng này sẽ có những chỉ số cụ thể như đối với trẻ Nam là bao nhiêu, trẻ Nữ là bao nhiêu rất rõ ràng. Thứ ba, có thể căn cứ theo biểu đồ cân nặng của WHO, tại đây có qui định rõ theo từng tháng tuổi.

Tình trạng tăng cân bất thường của trẻ thường do những tác động nào, thưa BS?

– Thông thường các trẻ béo phì đầu tiên phải nói đến là do chế độ ăn không cân đối. Cụ thể như ăn quá nhiều tinh bột, ăn những chất tạo năng lượng nhiều hoặc là ăn quá nhiều đồ ăn nhanh. Chế độ ăn như vậy sẽ tạo cho trẻ cảm giác chưa nhận được thức ăn và ăn thêm sẽ gây nên hiện tượng quá no và quá nhiều đường. Ngoài ra, uống đồ uống có ga quá nhiều, chắc chắn sẽ gây béo phì, hoặc việc uống sữa thay cơm hoặc thay cho ăn bột cháo thì cũng rất dễ gây béo phì.

Trẻ tăng cân Khi nào bình thường, khi nào bất thường (1)

– Hiện nay, có một thực trạng được rất nhiều bà mẹ quan tâm, ví dụ như một bà mẹ A thực hiện chế độ tăng cân cho con rất là chuẩn nhưng bà mẹ B cũng làm theo cái chế độ của bà mẹ A này đối với con mình thì lại tăng cân quá cao hoặc giảm cân. Vậy bác sĩ đánh giá như thế nào về vấn đề này?

– Thực ra, mỗi trẻ là một cơ thể, cá thể khác nhau. Cho nên, không nên so sánh con mình với con người khác bởi vì mỗi trẻ là một cá thể riêng. Thứ hai là nó còn tùy thuộc vào cân nặng lúc trẻ sinh ra, không thể so sánh một trẻ lúc đẻ ra 2.5kg với một trẻ đẻ ra 4 kg được, rõ ràng hai trẻ này có điểm xuất phát khác nhau.

Bác sĩ có thể cho biết những hậu quả do tăng cân béo phì là như thế nào?

– Béo phì để lại hậu quả rất nguy hiểm, bởi đối với tất cả các trẻ béo phì thì khả năng “chữa” để trở lại trạng thái bình thường là tương đối khó khăn.

Trẻ tăng cân Khi nào bình thường, khi nào bất thường (2)

Thứ hai nó làm tăng nguy cơ một số bệnh, đặc biệt là các bệnh về tim mạch và rất dễ có hiện tượng ngừng thở khi ngủ.

Để cho trẻ ăn được ngon miệng hơn thì rất nhiều phụ huynh đã dùng thực phẩm chức năng, xin bác sĩ cho ý kiến về vấn đề này.

– Đối với thực phẩm chức năng, nó không phải dùng cho một bệnh nào cả, nó chỉ là hỗ trợ không phải là chữa bệnh, nếu như tự mua thì thứ nhất đã không được tư vấn của bác sĩ. Thứ hai có thể sẽ mua phải hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng. Nếu thực sự trẻ biếng ăn thì cần phải tìm nguồn gốc sự cân đối trong thức ăn.

Để tăng cân và để cho trẻ phát triển bình thường phụ huynh cần những lưu ý gì cốt lõi nhất?

– Vấn đề cốt lõi nhất nếu như chế độ ăn của trẻ mà phụ huynh không biết thì tốt nhất là nên đến trung tâm tư vấn để cân đối chế độ ăn. Ví dụ khi đến khám phụ huynh cần mang thực đơn hàng ngày của trẻ đến và chúng tôi có thể điều chỉnh theo đúng công thức của WHO về cách tính năng lượng, lượng tinh bột, lượng đạm và các vi chất đạt được bao nhiêu %, với thông số chính xác như thế chúng tôi sẽ tư vấn để mình nên tiếp cận vào khâu nào.

Thông tin tham khảo thêm cho bố mẹ: Để biết đúng độ tăng trưởng của con và so sánh chuẩn với những em bé khác, chỉ số khối cơ thể – chỉ số BMI cho trẻ sẽ là cách tính chuẩn nhất. Ưu điểm của công cụ này là giúp xác định nhanh chóng tình trạng phát triển của trẻ dựa trên cả 2 chỉ số: chiều cao và cân nặng. Sử dụng chiều cao và cân nặng của bé để tính chỉ số BMI cho trẻ theo công thức sau:

1422431756-bim

• So sánh chỉ số BMI của con với biểu đồ tăng trưởng chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới. Có các biểu đồ tăng trưởng riêng cho bé trai và bé gái nên mẹ nhớ sử dụng biểu đồ thích hợp với giới tính của bé.

1 (Copy)

 

2 (Copy)

 

3 (Copy)

 

4 (Copy)

Lê Đình Phương (Nhatkysechia)

536 lượt xem